Hel in relaties is het resultaat van dat we proberen het gedrag van ieder ander behalve onszelf te veranderen. Als we zelfbeheersing uitoefenen, om te beginnen met zelf vanbinnen gelukkig te worden, dan hebben we het vermogen om de harten van anderen te beroeren. Alleen wanneer we stoppen met anderen proberen te beheersen, verkrijgen we de kracht om anderen werkelijk te beïnvloeden. Bijvoorbeeld, heb je jezelf ooit horen zeggen: “Je maakt me kwaad – stop daar mee”, tegen mensen wiens gedrag jou stoorde of frustreerde? De suggestie van die bewering, “Je maakt me kwaad”, is dat je op de een of andere manier jouw kwaadheid niet beheerst, zij doen dat. En aangezien je aan hen de controle en macht hebt afgestaan, is het hun gedrag dat moet veranderen wil jouw woede uitgeschakeld kunnen worden. Maar natuurlijk beheers jij niet hun gedrag, dus hoe meer je dat probeert te doen, hoe kwader je wordt.

Niet dat alle woede slecht is. Natuurlijk zijn er echt onrechtvaardige situaties waarin kwaadheid passend is. Echter, zelfs in zulke gevallen is zelfbeheersing de sleutel om invloed te hebben op verandering. Het Boeddhisme leert ons dat in reactie op elke situatie, afhankelijk van de keuzes die we maken, we onszelf in een van de Tien Werelden bevinden: hel, honger, dierlijkheid, woede, menselijkheid, verrukking, leren, verwezenlijking, Bodhisattva of Boeddhaschap. Door te herkennen dat wij kiezen en door verantwoordelijkheid te nemen voor die keuzes stellen we onszelf in staat om onze levensstaat te kiezen, het geeft ons de controle over onszelf terug.

Het nadeel van verwachtingen

Verwachtingen zijn belangrijk. Onderzoek wijst uit dat kinderen zich alleen zover ontwikkelen als de verwachtingen van de volwassenen om hen heen. Maar verwachtingen kunnen ook goede relaties vernietigen. We hebben verwachtingen van andere mensen. We verwachten van hen dat ze een goede man, een goede vrouw, een goed kind, een goede vriend, een goede baas en zo verder, zijn. Deze verwachtingen zijn soms hoger dan de verwachtingen van onszelf.

Terwijl elke situatie uniek is, is er hier op z’n minst één algemene maar subtiele waanvoorstelling aan het werk, een waanidee die voor ons allemaal een uitdaging is in onze relaties met anderen die veel voor ons betekenen, zoals familie en vrienden. Het probleem is dat, alhoewel we de beste intenties hebben, de andere persoon vaak een gestage stroom van kritiek en teleurstelling van ons te horen krijgt. Dit is niet bemoedigend en ondanks dat we hen in ons hart liefhebben, wordt de andere persoon onverschillig, zelfs opstandig. Het probleem hier is dat, hoewel we het hart op de juiste plaats hebben, het ons ontbreekt aan wijsheid. Door liefde gemotiveerd maar door gebrek aan wijsheid, krijgen we een reactie op onze inspanningen die het tegenovergestelde is van wat we verwachtten. Als deze neerwaartse tendens eenmaal begint, is het helaas moeilijk om die terug te draaien.

Mensen reageren niet goed op kritiek en negativiteit. Betekent dit dat we gewoon met minder genoegen moeten nemen? Nee, nogmaals, het betekent dat we de verkeerde persoon proberen te veranderen. Als we willen dat mensen meer doen, moeten we hen prijzen en waarderen wat ze al voor ons doen. Heb aandacht voor de positieve kanten en niet hetgeen waarvan je voelt dat je mist. Mensen vinden het fijn om gewaardeerd te worden en ze proberen hard om het te krijgen. Door deze twee kwaliteiten de basis van al je relaties te maken, kan het een krachtig en aanmoedigende invloed hebben. Voor de tuinier in relaties zijn ze net als zonlicht en water. Mensen zullen hun best doen en goed gedijen wanneer ze geprezen en gewaardeerd worden.

Kritiek en teleurstelling creëren een donkere omgeving, een tuin waarin relaties niet kunnen bloeien. Het is een grote waanvoorstelling om te denken dat anderen gemotiveerd worden door kritiek. Nichiren schreef: “Wanneer men geprezen wordt denkt men niet na over het persoonlijke risico en wanneer men wordt bekritiseerd kan men onbesuisd zijn eigen ondergang veroorzaken. Zo gaat het nu eenmaal met gewone stervelingen”.

In elke relatie moeten we onze kracht behouden en een sterke eigen identiteit en het vermogen om vanbinnen gelukkig te zijn, ontwikkelen. Dan kunnen we in ons eentje, staande op een stevig fundament van ons eigen geluk, relaties uitzoeken en koesteren die bijdragen en waarin gedeeld wordt, relaties waarin we onze liefde vrijelijk geven zonder gehechtheden en verwachtingen. We hebben de ander niet nodig. Noch zijn we verslaafd aan de ander. Een relatie tussen twee zulke mensen brengt een innige en blijvende liefde voort.

Voordat we op zoek gaan naar een partner die bijdraagt, moeten we er eerst naar streven om dat vermogen binnen onszelf te ontwikkelen. Alleen dan zal het mogelijk zijn om dezelfde kwaliteiten in anderen naar boven te halen en te koesteren.

Geluk is niet iets dat iemand anders ons kan geven.

index

This page was last modified on Sunday, August 20, 2006.