Ke, ku, chu en de middenweg
November 2001 Wendy Sheridan
Vertaling Karen de Groot

De drie waarheden
"Leer eerst over de dood, dan over andere dingen" (Gosho Zenshu p.1404)

Menselijke wezens zijn de enige dieren die hun ophanden zijnde dood kunnen waarnemen. De angst en bezorgdheid die dit veroorzaken heeft grote denkers er toe geleid om naar de dood te verwijzen als "de moeder van de filosofie". Ook al laat de wetenschap de idee niet los om de dood te overwinnen, tot op heden heeft ze nog niet echt de dood kunnen definiëren. Elke inspanning die wordt geleverd om te ontwaren wat het betekent ligt in het gebied van religie en filosofie.

Het boeddhistische begrip van 'De drie waarheden' (of 'Waarnemingen') van Ketai, Kutai en Chutai (ofwel De middenweg), die als eerste door T'ien T'ai werden onderwezen in zijn theorie van ichinen sanzen, kunnen ons helpen om het beter te begrijpen.

Ke = tijdelijk bestaan Het kan worden gezien als de manifestaties van leven en aardse verschijnselen. Het houdt verband met Ho in Myoho.

Ku = onstoffelijkheid Dat wat niet kan worden waargenomen met de zintuigen, maar bestaat als puur potentieel. Ku beschrijft de staat waar we in verkeren nadat we zijn overleden. "Ku is iets geheel anders dan niet bestaan. Het is de potentiële leegte die de drie opvattingen van bestaan verbindt: Ketai, Kutai en Chutai" (Ongi Kuden) Het houdt verband met Myo van Myoho.

Chu = De Middenweg De weg die tweevoudigheid zowel overtreft als verenigt zoals het leven en de dood. Het besef van de onveranderlijke essentie van het bestaan. Dit begrip is voor de mens zo moeilijk te vatten dat het wordt uitgelegd met te zeggen wat het niet is; in de 'Achtvoudige ontkenningen': 'noch geboorte noch dood, noch ophouden noch duurzaamheid, noch identiteit noch verschil, noch komende noch gaande.'

"Het leven is waarlijk een onontkoombare realiteit die zowel de woorden als begrippen van bestaan en niet bestaan overstijgen. Het is noch bestaan noch niet bestaan, en toch bezit het de kwaliteiten van beiden. Het is het mystieke wezen van de Middenweg wat de realiteit van alle dingen is." In deze passage uit Het bereiken van Boeddhaschap verklaart Nichiren dat de waarheid van Chu, ofwel de Middenweg, de Mystieke Wet zelf is.

De Drie Waarheden is een andere manier van verwijzing naar de eerste drie van de Tien Factoren.

Ketai-Nyozeso-verschijning Waarneming van de stoffelijke aspecten van het leven, de tastbare vorm. Het lichaam.
Kutai-Nyozesho-aard/natuur Waarneming van de leegte, of de spirituele verschijnselen. De geest.
Chutai-Nyozetai-wezen Waarneming van de ware aard van de dingen. Het wezen, of de essentie die ondeelbaar is van het leven zelf en altijd in het leven is ingeboren. De inherente levenskracht waarin de grondslag van het universum is.

Chu is beide: lichaam en geest, maar het betekent niet dat Ke + Ku = Chu. Chu werkt dieper in het lichaam en de geest als een volledig makende kracht, maar het kan niet bestaan zonder beiden, de fysieke en spirituele aspecten. De geest en het lichaam blijven onafscheidelijk, altijd verenigd door de kracht van de Middenweg.

Ideeën (ku) worden verwezenlijkt als tastbare veranderingen, of daden (ke). De aard van deze daden wordt beïnvloed door chu. Chu is de doordringende levenskracht van het universum; het kan worden vergeleken met ons wezen, die op zijn beurt wordt gevormd door onze dominante levensstaat. Onze overheersende levensstaat is een resultaat van de in het verleden gemaakte oorzaken, zowel goede als slechte.

Inherente oorzaak en latent gevolg zijn louter spiritueel. Manifeste gevolgen bestaan alleen in dat wat stoffelijk is. (T'ien T'ai)
Wat de geest heeft voortgebracht is de innerlijk oorzaak en wat het zal produceren is het latente gevolg. (Nichikan Shonin)

De Middenweg is ten alle tijden in het leven, of we nu in de staat van Ke of Ku zijn en het zijn die mystieke verschijnselen die dienen als onze brug voorbij de dood en weer terug.

Het veranderen van onveranderlijk karma

Over het verlengen van leven
Deze gosho spreekt over de twee soorten van karma, veranderlijk en onveranderlijk. De gevolgen van veranderlijk karma zijn niet specifiek in termen van hoe of wanneer ze kunnen verschijnen. Onveranderlijk karma brengt een vaststaand gevolg op een specifiek tijdstip, zoals een ongeneeslijke ziekte en de timing en de aard van onze eigen dood. Maar het Boeddhisme van Nichiren Daishonin verklaart dat door oprechte beoefening en geloof, zelfs dit veranderd kan worden. We kennen echter ons karma niet, zelfs niet het tijdstip van onze dood.

Ook al is het veranderen van onveranderlijk karma, zoals een ongeneeslijke ziekte of het tijdstip van onze dood, erg moeilijk, het is niet onmogelijk.

Onze levensconditie op elke gegeven moment is het resultaat van de oorzaken die we in het verleden hebben gemaakt. Hieruit volgt dat de enige manier om ons lot te veranderen is om onze fundamentele levensstaat te veranderen. Om onze angst voor de dood te veranderen in een viering van het leven, moeten we ook onze fundamentele levensstaat verhogen. De manier om dit te doen ligt diep in ons leven besloten.

Wanneer we Nam-myoho-renge-kyo chanten en er naar streven om onze Boeddha natuur te manifesteren en terwijl we ook, en even belangrijk, de Boeddha natuur inherent in alle levende wezens respecteren, maken we positieve oorzaken die zelfs onveranderlijk karma kan beïnvloeden.

Nichiren Daishonin schreef:
"Er kan geen discontinuïteit zijn tussen verleden, heden en toekomst" (MW I, 93). Wanneer we begrijpen dat het leven eeuwig is, zijn we ook in staat te begrijpen dat we ons karma kunnen veranderen.

"Tenzij men de aard van zijn eigen leven waarneemt, kan hij niet zijn slechte karma uitroeien".
Over het bereiken van Boeddhaschap

"Verlichting en onwetendheid zijn niet twee verschillende dingen, geen afgescheiden dingen. Dit te begrijpen wordt de Middenweg genoemd." Het wezen van de Mystieke Wet

"Wanneer je beseft dat je eigen leven de Mystieke Wet is, dan zul je ook beseffen dat hetzelfde geldt voor ieder ander… Als je diep geloof hebt in deze waarheid en Myoho-renge-kyo chant, zul je zeker Boeddhaschap bereiken in dit leven". Over het bereiken van Boeddhaschap

"Een enkel leven is meer waard dan het universum. Je hebt nog vele jaren voor de boeg en beter nog, je hebt de Lotus Soetra gevonden. Als je nog een dag meer leeft kun je nog zoveel meer voorspoed opbouwen. Hoe dierbaar is het leven!" Over het verlengen van je leven

Referenties:
The Buddha in Daily Life, Dick Causton
Basics of Buddhism, Pat Allwright
Life an Enigma, Daisaku Ikeda
Dialogue on Life, Daisaku Ikeda
Gosho's: www.gosho.net

This page was last modified on Sunday, August 20, 2006.