[an error occurred while processing this directive] [an error occurred while processing this directive]
Fatalisme en vrijheid
(Uit: Fundamentals of Buddhism)
Vertaling Karen de Groot

Sommige mensen menen dat menselijke aangelegenheden volkomen vooraf bepaald zijn, wat wordt beschouwd als een fatalistische manier van denken. Voor dezelfde redenen wordt de boeddhistische opvatting over causaliteit soms bekritiseerd als dat het een fatalistische zienswijze is. Als je leven in deze wereld vooraf is bepaald tengevolge van oorzaken uit het verleden en als je toekomst wordt bepaald door je huidige, aan karma vastgebonden leven, waar kun je dan vrijheid vinden en welke betekenis in het leven kun je dan nastreven?

Een typisch voorbeeld van fatalisme kan worden gevonden in sommige pre-Lotus Soetra leerstellingen. Deze leerstellingen verklaren dat er alleen verlossing gevonden kan worden in het leven na de dood. Er werd bijvoorbeeld gezegd dat, als een persoon geloofde in en rekende op de genade van een Boeddha als Amida, hij bevrijdt zou worden van de ketenen van deze wereld en herboren zou worden in het Zuivere Land van Volmaakte Gelukzaligheid. Maar er is geen logische ondersteuning voor zo’n geloof. Vrijheid wordt niet verkregen door aan causaliteit proberen te ontsnappen, maar om het in je voordeel te doen laten werken.

Niemand kan aan de wet van causaliteit ontsnappen, maar menselijke wezens kunnen leren hoe het werkt en het gebruiken. Door de geschiedenis heen hebben individuen verschillende natuurwetten ontdekt en toegepast, zoals de wet van zwaartekracht en de relativiteitstheorie. Zwaartekracht kan worden gezien als een kracht die mensen op de grond houdt, maar men kan het ook zien als een kracht die de mogelijkheid biedt om zich over land, zee en in de lucht voort te bewegen.

Shakyamuni verklaart: “Als je de oorzaken uit het verleden wilt begrijpen, kijk dan naar hoe de gevolgen zich in het heden manifesteren. En als je wil begrijpen welke gevolgen zich in de toekomst zullen manifesteren, kijk dan naar de oorzaken die in het heden bestaan”.

Dan bestaat er in dat geval de absolute mogelijkheid om je toekomst te veranderen via de huidige inspanningen die je doet. Maar wat kun je doen aan de oorzaken die je al in het verleden hebt gelegd? Je persoonlijkheid, je karakter en je lot zijn allemaal gevolgen van hoe je was en wat je deed in het verleden.

In de Lotus Soetra leidde Shakyamuni mensen naar een bron van kracht die de ketenen van karmische krachten kunnen breken, maar hij stelde de identiteit ervan niet duidelijk vast. Het was Nichiren Daishonin die het wezen van het leven, in tegenstelling tot de verschijnselen van het leven, uitlegde en hoe het tot in de eeuwigheid vrij blijft van karmische invloeden. Dit wezen of Wet van het leven, die hij Nam-myoho-renge-kyo noemde, is de oorzaak die het mogelijk maakt om alle karmische inertie te overwinnen en er voor zorgt dat nieuwe uitwerkingen in het leven van ieder mens voor de dag komen.

Uiteraard is de strijd om de inertie van slechte oorzaken die in het verre verleden zijn gelegd te overwinnen moeilijk en het vergt levenslange inspanning. Maar het feit dat deze strijd zeker zal resulteren in overwinning, verdrijft iemands gevoel van fatalisme en brengt hoop op een betere toekomst voort.

Het woord renge (letterlijk, de lotusbloem) van Nam-myoho-renge-kyo symboliseert het beginsel dat oorzaak en gevolg gelijktijdig in een enkel levensmoment bestaan. Daarom betekent het dat iemands wilskracht in het heden zijn toekomst bepaalt, ofwel het gevolg waar men naar streeft. Is iemands vastbeslotenheid sterk genoeg om zijn bestemming te veranderen?

Wilskracht werkt op de bewuste niveaus van de menselijke ziel, terwijl karma in de onbewuste niveaus, of zelfs dieper, bestaat. Ongetwijfeld heeft de mensheid een kracht nodig die de stroom van het leven zelf kan veranderen en die kracht is en is altijd Nam-myoho-renge-kyo geweest. Wat ons rest is om met deze sleutel de levenskracht van Nam-myoho-renge-kyo uit het diepste van ons leven naar buiten te halen. Dit is mogelijk door regelmatig en oprecht daimoku te chanten tot de gohonzon, de belichaming van Nam-myoho-renge-kyo.

index

This page was last modified on Sunday, August 20, 2006.

Context item here