De kwaliteiten van Boedhaschap die wij elke dag versterken door het reciteren van Nam-myoho-renge-kyo zijn wijsheid, moed of levenskracht en compassie. Van deze drie, wordt compassie het meest verkeerd begrepen. Dit komt deels omdat de boeddhistische definitie overvloediger en subtieler is en verder gaat dan de gebruikelijke definitie in het woordenboek.

Volgens Chambers (Engels woordenboek), betekent compassie 'medeleven' of verdriet om het leed van een ander; medelijden. Zoals Richard Causton uitlegt in zijn boek 'De Boedha in het dagelijks leven', het Japanse woord dat wij vertalen als 'compassie' is jihi. "'Ji' betekent het verwijderen van leed en 'hi' betekent het geven van fundamenteel geluk". Dus vervolgt hij met, "Impliciet in het begrip van jihi ligt de nadruk op actie."

Sympathie - medelijden hebben met iemand - kan de impuls zijn voor een daad uit medeleven, net als dat kan met het hebben van inlevingsvermogen - om werkelijk te begrijpen hoe zij zich voelen vanuit intuïtie, of vanuit onze eigen ervaring. En natuurlijk is het veel gemakkelijker om te handelen vanuit medeleven als we die gevoelens van medeleven echt hebben, vooral als we die andere persoon aardig vinden.

Maar je zult merken, dat er bij jihi niet gesproken wordt over medelijden, medeleven of sympathie. Niet dat we deze vriendelijke emoties niet voelen of mogen voelen, maar ze zijn niet noodzakelijk als het gaat om compassie te tonen als boeddhisten. Wat telt is dat wij leed wegnemen en het vervangen met geluk, wat onze persoonlijke gevoelens ook moge zijn. Dit is waar het begrip moeilijk wordt.

De compassie die in Boeddhaschap wordt getoond is volkomen onpartijdig - dus om aan iedereen te tonen: zelfs aan mensen waar we een diepe hekel aan hebben, of die ons onrecht hebben aangedaan. Het is veel moeilijker om compassie te tonen aan een luidruchtige en tiranniserende buurman, of aan een ex-partner die ons zoveel pijn heeft gedaan.
Het kan verwarrend zijn om te weten hoe je in zulke moeilijke omstandigheden vanuit compassie kunt handelen. Sommige mensen geloven dat je altijd aardig moet zijn en alleen maar aangename dingen moet zeggen tegen andere mensen, maar dat is niet nodig.

Stel dat je een collega hebt die lomp en humeurig is en niemand vindt haar aardig. Bitter klaagt ze bij jou over hoe anderen haar behandelen en vertelt ze je gedetailleerd waarom het altijd de schuld is van iemand anders. Hoe handel je nu vanuit compassie? Door sympathiek te knikken en met haar in te stemmen hoe zielig dat voor haar is? Neemt dit het lijden weg en geeft het fundamenteel geluk? Misschien voelt ze zich tijdelijk beter. Maar haar gedrag blijft hetzelfde, dus wordt haar lijden verlengd.

In plaats daarvan is compassie, haar de harde waarheid te vertellen over wat haar aandeel in de situatie is - op zo'n manier dat ze kan accepteren wat je zegt en dat ze aan het proces van verandering kan beginnen, wat een ommekeer teweeg zal brengen in haar omgang met andere mensen en zal leiden naar geluk.

Dit is makkelijker gezegd dan gedaan. We moeten moedig zijn om iemand iets te vertellen wat ze niet willen horen (dat is waarom we levenskracht of moed nodig hebben, een van de andere kwaliteiten van Boeddhaschap). Wij moeten de juiste woorden vinden en de juiste toon, want anders maken we die persoon alleen maar overstuur en bereiken we niks (we hebben de wijsheid van de Boeddha nodig). Wij moeten de energie hebben om dit op te volgen met ondersteuning als dat nodig is (dit vereist weer levenskracht, wat gelijkwaardig is aan moed). Wij moeten er absoluut zeker van zijn dat wij handelen vanuit compassie en niet vanuit woede, haat of wraak - hetgeen zal doorschemeren, hoe zorgvuldig wij onszelf ook mogen uitdrukken. Met andere woorden, wij hebben elk bestanddeel van ons meest voortreffelijke zelf nodig - wat vervat is in Boeddhaschap. De test is altijd: heb ik leed weggenomen en de weg naar fundamenteel geluk geleid? Als dat zo is, dan heb ik met compassie gehandeld. Hoe goed onze bedoelingen ook zijn, het is het resultaat wat telt.

Veel mensen praten over, dat ze allereerst zichzelf met compassie moeten behandelen, als een stap om werkelijk vanuit compassie te kunnen handelen naar andere mensen toe. Soms zijn we te hard naar onszelf toe en we moeten beseffen dat dit ons tegenhoudt. Maar, net als dat het een daad vanuit compassie kan zijn om iemand een pijnlijke waarheid te vertellen, kan het handelen vanuit compassie naar onszelf toe ook betekenen dat we onze normen verhogen en besluiten om iets in onszelf te veranderen wat leed teweeg heeft gebracht in het verleden en wat het zal blijven doen.

Nichiren Daishonin leerde dat Nam-myoho-renge-kyo de sleutel is tot fundamenteel, onwankelbaar geluk. Door het Boeddhisme te beoefenen zoals hij het onderwees, ontwikkelen we de capaciteit om alles wat het leven ons voor de voeten werpt - goed en slecht - aan te nemen met het vertrouwen dat het de basis is voor geluk. Dat is waarom het de ultieme daad van compassie is om andere mensen het gereedschap te geven om hetzelfde te kunnen doen - door hen te vertellen over de leerstellingen van Nichiren Daishonin, zodat ze hun eigen innerlijke Boeddhaschap en uiterste geluk kunnen ontwikkelen.

De ochtend en avond gebeden die deel uitmaken van onze boeddhistische beoefening bevatten de woorden, "Mai ji sa ze nen. I ga ryo shujo. Toku nyu mujo do. Soku joju busshin". (Dit is mijn voortdurende gedachte: hoe kan ik veroorzaken dat alle levende wezens toegang krijgen tot de hoogste weg en snel Boeddhaschap bereiken?) Deze woorden drukken de oprechte wens uit die in het hart van alle Boeddha's ligt. We herhalen ze acht keer per dag, waarmee we ze in ons hart en onze geest etsen. Dit is onze belofte - om compassie te tonen, een belofte die we naar onszelf en anderen maken. Het is onze uitdaging om onze eigen unieke manier te vinden om dit te doen.

index

This page was last modified on Sunday, August 20, 2006.