In de gosho, Over het verlengen van het leven, maakt Nichiren Daishonin het volkomen duidelijk dat we elk aspect van ons leven kunnen veranderen. Terwijl hij een zieke vrouw genaamd Myojo toespreekt, verklaart hij: “Oprecht berouw zal zelfs onveranderlijk karma uitroeien, om niet te spreken van karma dat veranderlijk is”.

Verderop in dezelfde gosho wordt dit vertrouwen in ons vermogen om onze lotsbestemming te veranderen onderstreept als Nichiren Daishonin verklaart dat, door zijn leerstellingen te volgen, dit proces niet alleen mogelijk is maar ook onvermijdelijk. Hij schrijft: “Tegenwoordig is het net zo normaal voor een vrouw om haar onveranderlijke karma te veranderen door de beoefening van de Lotus Soetra als dat het voor rijst is om te rijpen in de herfst en voor chrysanten om te bloeien in de winter”. Mannen kunnen dit ook ter harte nemen.

Vanouds geloofde men dat onveranderlijk karma van tevoren was vastgelegd en niet was te veranderen. Doorgaans wordt er gezegd dat lichter karma zich manifesteert op verschillende manieren in dezelfde levensduur als dat het werd gecreëerd, terwijl uitzonderlijk slecht karma wordt overgedragen naar volgende levens. Praktisch gezien verwijst onveranderlijk karma naar die dingen van onszelf waarvan we denken dat we ze niet kunnen veranderen, zoals onze sekse of de kleur van onze huid. Nichiren Daishonin verwijst naar onveranderlijk karma als hij in ‘Brief uit Sado’ schrijft: “Een soetra verklaart dat zowel de zwartheid van de kraai als de witheid van de reiger in feite de diepe vlekken zijn van hun karma uit het verleden.”

Aan de andere kant zijn de gevolgen van veranderlijk karma flexibeler en verschijnen niet op een bepaalde tijd. Ze zijn minder diep geworteld, hebben een minder diepgaande invloed op ons leven en zijn zodoende makkelijker te veranderen dan onveranderlijk karma.

Een kwestie van houding
Als we beginnen met de beoefening, worstelen de meeste van ons alleen met de aspecten van ons veranderlijke karma, waarmee we onszelf limiteren tot datgene wat we voor mogelijk houden dat veranderd kan worden. Nichiren Daishonin is echter nadrukkelijk in dat er niets is dat niet door middel van oprechte beoefening kan worden uitgedaagd en overwonnen. Als men in het ogenschijnlijk onmogelijke kan geloven, dan is het mogelijke beslist mogelijk. Het is een kwestie van instelling. We kunnen kleine bewijzen van de kracht van de gohonzon die in ons leven werkzaam is vergaren en zo gestaag vooruitgaan in geloof om grotere uitdagingen op te nemen, óf we kunnen een uitdaging aanpakken die net zo onmogelijk scheen te zijn als dat het Warschau Pact het autoritaire stelsel verkettert. We hoeven alleen maar de moed en fantasie te hebben om te weten en onszelf af te vragen wat ons werkelijk gelukkig zal maken.

Het begrip karma omvat houding. Het houdt in dat wij verantwoordelijk zijn voor ons leven, dat alles over onszelf, ten goede en ten kwade, het resultaat is van vroegere oorzaken die we hebben gemaakt. De Japanse vertaling voor het woord karma is shuku-mei wat betekent ‘iets dat in ons leven woont’. Het is afkomstig van een Sanskriet woord dat ‘actie’ betekent, maar het houdt ook onze gedachten en dat wat we zeggen in. Daarom houdt het begrip in dat, alles wat we doen, denken of zeggen, zich later zal manifesteren als een overeenkomstig gevolg. Als we in staat waren om echt in de striktheid van deze eenvoudige bewering te geloven, zouden we dan nog voortdurend en consciëntieus diezelfde oorzaken herhalen die ons zo doen lijden?

Het probleem is dat we ze niet kunnen zien. Ons karma, dat een persoonlijk, sociaal, nationaal en zelfs mondiaal perspectief omvat, verdoezelt de eigenlijke wortel van ons lijden in haar onmetelijke en ingewikkelde netwerk van oorzaken en gevolgen. In die zin kan karma ook worden uitgedrukt als de filter waardoor we het leven waarnemen en die bepaalde opvattingen en ambities voor ons uitzeeft die we overnemen. Naarmate ons geloof groeit kunnen we de werking van deze filter beter en helderder onderscheiden, wat ons in staat stelt om die oorzaken, die ons zowel nu als in de toekomst doen lijden, te veranderen.

Soms staat karma ook wel bekend als de wet van karmische causaliteit, waar in de Shinjikan Soetra naar wordt verwezen: “Als je de oorzaak die je in het verleden hebt gelegd wilt weten, kijk dan naar het gevolg in het heden. Als je het gevolg in de toekomst wilt weten, kijk dan naar de oorzaak die je nu legt”.

Een besef van sterke wilskracht
Je zou kunnen zeggen dat karma lotsbestemming is. In een gosho getiteld, Brief aan Jakunichi-bo, praat Nichiren Daishonin over karmische relaties als hij zegt: “Het is lotsbestemming dat zij mijn ouders moesten zijn en ik hun kind”.

In de boeddhistische geschriften worden vaak vier specifieke oorzaken voor onveranderlijk karma genoemd. Dit zijn daden, hetzij goed of slecht, die gemotiveerd worden door uitzonderlijk sterke aardse verlangens of door een diepzinnige zuivere geest; daden die uit gewoonte worden uitgevoerd; daden uitgevoerd met betrekking tot het Boeddhisme en daden die met betrekking tot onze ouders worden gedaan. Deze elementen van discipline en wilskracht (ofwel intentie) worden gelijkelijk benadrukt in onze boeddhistische beoefening, maar het feit dat ze dus kunnen worden aangewend om onveranderlijk gelukkig karma te creëren hoeft ons nog niet in het minst van ons lijden te verlossen.

Dit komt omdat, hoewel we dagelijks gongyo doen en daimoku chanten, hoewel we binnen de SGI leren om het belang te begrijpen van een respectvolle houding naar alles in het leven en hoewel we worden aangemoedigd om onze daden te baseren op het grootse doel van wereldvrede gefundeerd op de leer van het Boeddhisme van Nichiren Daishonin, we onze eigen sterke wilskracht of doelbewustheid moeten ontwikkelen. Dit kan men beschouwen als de mate van oprechtheid.

Alleen met zo’n standvastig en overtuigd besef van wilskracht kunnen we ons karma uitdagen. Karma dat ons oplegt om niet te geloven dat onze omstandigheden kunnen veranderen, of dat zich manifesteert als een diepe en vaak ‘behaaglijke’ gehechtheid aan een bepaalde vorm van lijden, wat ons blind maakt voor de mogelijkheid dat dit eigenlijk helemaal niet hoeft te bestaan.

In een raadgeving getiteld, De gelijktijdigheid van oorzaak en gevolg, haalt president Ikeda dit punt aan, als hij zegt: “Als je alleen bij het verleden blijft stilstaan en zodoende sentimenteel en negatief wordt, beoefen je niet echt het ware Boeddhisme”.
Maar hoe kunnen we zorgen dat we daarmee ophouden? In zekere zin is het verleden het enige wat we kennen. Misschien weten we zelfs dat we blind zijn in sommige gebieden van ons leven, maar kunnen we nog steeds niet de wilskracht ontwikkelen om te smachten naar inzicht.

In het geval van onveranderlijk karma lijkt het oppervlakkig bekeken misschien juist dat onze omstandigheden niet kunnen veranderen. Bijvoorbeeld iemand die maar één been heeft, of iemand die aan een ongeneeslijke ziekte lijdt. Misschien leeft men onder een corrupt regime en lijdt men voortdurend onder vervolging en vooroordeel. De logica smeekt ons vaak af om dat in dit leven te accepteren, we zijn niet in staat om ons lot te veranderen.

Een eeuwige zienswijze
Maar het veranderen van karma gaat over onze levensstaat zodanig te verhogen dat het lijden, veroorzaakt door welke handicap die we ook mogen hebben, of in welke zin dan ook, is uitgeschakeld. De oorzaken die we leggen door het chanten tot de gohonzon stellen ons in staat om onze boeddhanatuur te voelen en waardoor we, vrij van de ketenen van karma die er voor zorgen dat we onszelf veroordelen en kleineren, genoeg wijsheid en levenskracht kunnen activeren om elk lijden te overwinnen. We kunnen de keus maken om het patroon van ons karma te doorbreken, om de dingen te zien zoals we ze graag zouden willen zien, of zoals we in het diepst van ons leven weten dat goed is. Zoals president Ikeda het formuleert: “Met vastberaden geloof kan men de moed oproepen om moeilijkheden te veranderen in een springplank voor groei”.

Kort gezegd, men kan beginnen met een positieve invloed op de omgeving aan te wenden, in plaats van dwars gezeten worden door de druk van het alsmaar betreuren van je karma. Inderdaad, precies vanwege die omstandigheden die ons zo doen lijden, kunnen we de betekenis van geloof gaan leren en ons eeuwige karma naar geluk toe veranderen. Dit is mogelijk vanaf het moment dat we beginnen te chanten.

Soms helpt het om de dingen in de eeuwigheid te bekijken. Toen Stewart Anderson, een boeddhist die nu is overleden, gewikkeld was in zijn strijd tegen Aids, citeerde hij vaak de volgende passage uit Over het bereiken van Boeddhaschap: “Een enkel leven is meer waard dan het universum. Je hebt nog vele jaren voor je liggen en bovendien heb je de Lotus Soetra gevonden. Als je zelfs maar een dag langer kan leven, kun je nog zoveel meer voorspoed vergaren. Hoe dierbaar is het leven!”

Indertijd zei hij in een interview: “Deze gosho gaat over elke dag met dankbaarheid te leven. Door vandaag te chanten leg ik de oorzaak om morgen te chanten. Daarom is het zo’n groot genoegen om te chanten. Toen ik laatst uit het ziekenhuis kwam was ik heel erg zwak. Ik kon nog geen drie minuten staan. Dit verandert je houding naar het leven toe. Elke adem is dierbaar”.

Toen Stewart op 12 oktober 1987 overleed, had hij z’n karma – wat verscheen als Aids in een tijd dat er nog geen geneesmiddel voor was – veranderd, door zijn ontdekking van de dierbaarheid van het leven, zowel in dit leven als in toekomstige levens. Ik zeg dit omdat ik de voorspoed had om zijn oprechtheid te leren kennen en zijn ongelooflijke doelbewustheid te kunnen voelen. Indertijd kon ik dat alleen maar benijden.

De strijd van geloof
President Ikeda wijst er op dat, als leden eerder doodgaan dan hun vermoedelijke natuurlijke levensspanne, we rekening moeten houden met de kwestie van lotsbestemming, de verschillen in geloofskracht en de beperkingen van onze wijsheid als gewone stervelingen om de diepe betekenis van gebeurtenissen te begrijpen.
“Vanuit het gezichtspunt van de drie bestaansvormen van leven (verleden, heden en toekomst), ontwikkel je in de beste richting en naar het grootste geluk. Het leven is vreugdevol; zelfs de dood is vreugdevol”, zegt hij.

Het punt is dat hoe hopeloos een situatie of conditie ook lijkt te zijn, men het geloof moet oproepen om het vertrouwen te hebben dat het overwonnen kan worden. Het is deze kracht van vastberadenheid die er voor kan zorgen dat de staat van Boeddhaschap de muren van alle karma doordringt en het mogelijk maakt dat er een nieuw, gelukkiger vooruitzicht tevoorschijn komt.

Bij ongelukkig onveranderlijk karma denkt men misschien dat men de oorzaak van het lijden uiterst nauwkeurig kan aanduiden maar het niet kan veranderen, omdat er ogenschijnlijk geen reden voor is om dat te doen. De schuld legt men buiten zichzelf omdat men het gewoon niet voor mogelijk acht dat de bron van zulk lijden binnen ons eigen eeuwige web van oorzaken en gevolgen zou kunnen liggen.

Bij ongelukkig veranderlijk karma kan de oorzaak van lijden misschien duidelijk voor de hand liggen maar het kan ook veel dieper liggen verborgen, wat er weer voor kan zorgen dat we de verantwoording om het te veranderen uitstellen. Het is moeilijk om te strijden tegen een gevoel van verdriet, isolatie, wanhoop of de vele andere wolken van lijden die we als iets normaals in ons leven zijn gaan accepteren.

In beide gevallen kan men verslagen worden door te denken dat men vast zit aan karma en zodoende de levenskracht verliezen om een positief leven te leiden en zijn lotsbestemming te veranderen. Het is zo gemakkelijk om te lijden. Geluk is er ook, als we onze meester Nichiren Daishonin maar konden geloven. Wat hij bedoelt is dat, door te geloven dat zelfs onveranderlijk karma veranderd kan worden, al het andere zeker veranderd kan worden. Vaak is de strijd al gewonnen als iets gewoon open en eerlijk geaccepteerd en uitgedaagd kan worden.

Dit is een strijd van geloof en in Nichiren Daishonin’s woorden betekent dit berouw: van het erkennen dat onze tekortkomingen, fouten of wandaden uiteindelijk voortkomen uit onwetendheid over de ware aard van het leven en om ze oprecht trachten te verbeteren of te herstellen.

De Fugen Soetra, die dient als nawoord van de Lotus Soetra, verklaart: “De zee van alle karmische hindernissen komt voort uit illusie. Als je wilt hervormen, zit dan rechtop en mediteer over de ware entiteit van het leven en al je misdaden zullen verdwijnen als rijp en dauwdruppels in het zonlicht van verlichtte wijsheid”. De zin ‘mediteer over de ware entiteit van het leven’ betekent oprecht chanten tot de gohonzon.

Jan Hillgrüber, een ander SGI-UK lid die is overleden, schreef ooit:“Realiteit wordt gecreëerd. Het is het gevolg van actie. Als we niet de moed of verbeeldingskracht hebben om te kiezen en dan onze eigen realiteit te creëren, zal iemand anders het voor ons doen. De toekomst is een vacuüm dat zichzelf vult met realiteit wanneer het heden wordt”.
Vervolgens smeekte hij de lezers om in alle ernst te beginnen aan het veranderen van hun karma door middel van geloof in de gohonzon. “Hoe meer we ernaar verlangen dat onze visie bewaarheid wordt en hoe meer we doorzetten in het nemen van doelbewuste acties, hoe sneller en trefzekerder deze visie werkelijkheid zal worden… Wij bepalen zelf door middel van onze volharding – of het gebrek eraan – het tempo waarin onze visie wordt bewaarheid”. Of zoals Nichiren Daishonin verklaart: “Haast je om de schatten van geloof te vergaren en overwin snel je ziekte”.

Meneer Kazuo Fujii, voormalig algemeen directeur van SGI-UK schreef ooit:
“Op dit moment zijn er wereldwijd nog steeds conflicten gaande. In vele gevallen nemen mensen nog steeds hun toevlucht tot geweld ten koste van menselijk leven om hun doelen te bereiken. Dit komt omdat men een gebrek aan respect voor het leven heeft vanwege, ofwel een gebrek aan begrip van de waardigheid van het leven, ofwel een misleid inzicht wat betreft de waarde van het leven.

Op nationaal vlak zien we ook een overeenkomstige situatie wat betreft straatterreur, misdaad en vandalisme. Zoals de gosho passage zegt: “Eén dag leven is waardevoller dan alle schatten van het universum” en velen onder ons zullen het met deze theorie eens zijn. Maar hoe brengen we dit daadwerkelijk in het dagelijkse leven in praktijk?

Nichiren Daishonin leerde ons dat, door het chanten van Nam-myoho-renge-kyo en het openbaren van onze hoogste levensconditie (Boeddhaschap), we de wijsheid oproepen om de waardigheid en dierbaarheid van ons eigen leven te zien en leren om onszelf en anderen lief te hebben. We zullen ook de moed en de levenskracht vinden om positieve en creatieve actie te ondernemen om ons respect voor de waardigheid van het leven te manifesteren.

Wanneer een toereikend aantal individuen zo’n achting voor het leven hebben, zullen mensen een wezenlijk respect hebben voor elkaar, zo dat elke destructieve energie die in de vorm van oorlogen en conflicten (ook in onze eigen omgeving) naar buiten worden gebracht, in creatieve en constructieve actie wordt omgezet met het oog op de vestiging van een vredige wereld.

Het is de missie van degene die Nam-myoho-renge-kyo chanten om door hun eigen voorbeeld anderen te inspireren om zo’n manier van leven na te streven, of ze zelf nu wel of niet in staat zijn om Nam-myoho-renge-kyo te chanten.”

Kazuo Fujii, SGI-UK Algemeen Directeur

index

This page was last modified on Sunday, August 20, 2006.